"Để điện thoại trong túi quần là vô sinh đó!" – câu này chắc bạn nào cũng từng nghe qua ít nhất một lần. Nhưng đây là lời đồn thổi quá đà, hay thực sự có cơ sở khoa học? Bài viết này Bs Linh sẽ "mổ xẻ" từng thiết bị một, kèm nghiên cứu cụ thể để bạn có câu trả lời chính xác nhé!
📌 1. Điện thoại di động và sóng wifi
Đây là chủ đề có khá nhiều nghiên cứu, trong đó đáng chú ý nhất là nghiên cứu của nhóm tác giả Chu KY, Khodamoradi K, Blachman-Braun R và cộng sự, công bố trên tạp chí European Urology Focus (2022), với tiêu đề "Effect of radiofrequency electromagnetic radiation emitted by modern cellphones on sperm motility and viability: an in vitro study" (Ảnh hưởng của bức xạ điện từ tần số vô tuyến phát ra từ điện thoại di động hiện đại lên khả năng di động và sống sót của tinh trùng: một nghiên cứu in vitro).
Nhóm nghiên cứu tại Desai Sethi Urology Institute (Đại học Miami, Mỹ) đã đặt mẫu tinh dịch tiếp xúc trực tiếp với sóng điện thoại (4G, 5G, wifi) trong phòng thí nghiệm. Kết quả cho thấy nhóm tiếp xúc trực tiếp bị giảm cả khả năng di động và tỷ lệ sống sót của tinh trùng so với nhóm đối chứng. Đáng chú ý, khi đặt điện thoại trong bao/ốp bảo vệ (rào cản vật lý) hoặc tăng khoảng cách, mức độ ảnh hưởng giảm đi rõ rệt.
🔍 Lưu ý quan trọng: Đây là nghiên cứu "in vitro" – tức là thực hiện trên mẫu tinh dịch trong ống nghiệm, đặt sát nguồn phát sóng, không phải trên cơ thể sống với khoảng cách và thời gian tiếp xúc như đời thực. Vì vậy, kết quả này cho thấy có mối liên hệ đáng lưu tâm, nhưng chưa thể khẳng định chắc chắn mức độ ảnh hưởng tương tự sẽ xảy ra khi bạn để điện thoại trong túi quần vài giờ mỗi ngày.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp bức xạ tần số vô tuyến từ điện thoại di động vào nhóm "có thể gây ung thư" (Group 2B) dựa trên các bằng chứng còn hạn chế, chủ yếu liên quan đến nguy cơ ung thư não, chứ chưa có kết luận chính thức, dứt khoát về việc gây vô sinh ở nam giới. Nói cách khác: chưa đủ bằng chứng để khẳng định "chắc chắn gây hại", nhưng cũng chưa đủ cơ sở để khẳng định "hoàn toàn vô hại".
2. Laptop
Nếu sóng điện thoại/wifi vẫn còn đang tranh cãi, thì tác hại của việc để laptop trên đùi lại được y khoa xác nhận khá rõ ràng. Nhưng cơ chế không phải do bức xạ, mà là do NHIỆT.
Tinh hoàn cần một môi trường mát hơn thân nhiệt khoảng 2-4 độ C để sản xuất tinh trùng hiệu quả (đây cũng là lý do tinh hoàn nằm bên ngoài cơ thể, trong bìu). Đặt laptop lên đùi trong thời gian dài làm nhiệt độ vùng bìu tăng lên đáng kể do sức nóng tỏa ra từ máy, kết hợp với tư thế ngồi khép đùi để giữ máy. Đây mới là cơ chế chính khiến chất lượng tinh trùng bị ảnh hưởng, đã được ghi nhận trong nhiều nghiên cứu về nhiệt độ bìu và tinh trùng từ trước đến nay.
3. Bạn nam cần làm gì?
Dù bằng chứng khoa học về sóng điện thoại/wifi chưa hoàn toàn dứt khoát, nhưng theo nguyên tắc phòng còn hơn chữa thì một vài thói quen đơn giản sau vẫn đáng để áp dụng:
-
Không để điện thoại trong túi quần sát cơ thể trong thời gian dài, đặc biệt khi đang gọi điện hoặc kết nối dữ liệu liên tục.
-
Dùng tai nghe hoặc loa ngoài thay vì áp điện thoại/để điện thoại sát người khi đàm thoại lâu.
-
Không đặt laptop trực tiếp lên đùi, nên dùng bàn kê hoặc tấm lót tản nhiệt. Đây là khuyến nghị có cơ sở khoa học vững chắc hơn hẳn so với lo lắng về sóng wifi.
-
Tắt wifi, để điện thoại xa người khi ngủ vừa tốt cho giấc ngủ, vừa giảm thời gian tiếp xúc gần với thiết bị phát sóng.
👉 Tóm lại: lời đồn "điện thoại gây vô sinh" không phải hoàn toàn bịa đặt, nhưng cũng bị thổi phồng quá mức so với bằng chứng khoa học hiện có. Trong khi đó, tác hại của nhiệt từ laptop lại là điều bạn nên chú ý nhiều hơn. Phòng bệnh vẫn hơn chữa bệnh, nhưng đừng vì vậy mà quá hoang mang nhé!
Bs Đào Thuỳ Linh
📣 Cộng đồng Học Chống Đẩy Chuẩn Y Khoa: Nơi tâm sự, chia sẻ, giải đáp mọi thứ về tình yêu, tình dục, sức khoẻ nam khoa, phụ khoa. https://www.facebook.com/groups/hocchongdaychuanykhoaa
📧 Email: bsthuylinh68@gmail.com
🌐 Website: bsdaothuylinh.com
✅Page Bác sĩ Đào Thuỳ Linh: https://www.facebook.com/bacsidaothuylinh68/
📍Địa chỉ: 78 Mặt Hồ Linh Quang, Phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội
Google map: https://maps.app.goo.gl/Ds88pXvPC24eC3k97?g_st=ipc