Hình ảnh trong nhà của các chú các bác có hàng tá bình thuỷ tinh ngâm đủ thứ bộ phận của động vật đến các loại thảo dược “thần kỳ” không phải là ít. Rượu ngâm bìm bịp, cao hổ cốt, sừng tê giác, ngọc dương, pín bò... cả một "kho tàng" bài thuốc dân gian được truyền miệng là thần dược tăng cường sinh lý. Vậy sự thật đằng sau những lời đồn này là gì? Bài viết này Bs Linh sẽ phân tích rõ nhé!
1. Vì sao những thứ này được đồn là "thần dược"?
Phần lớn niềm tin này xuất phát từ quan niệm "ăn gì bổ nấy" trong dân gian: cho rằng bộ phận sinh dục của con vật (sừng, pín, ngọc dương...) khi ăn vào sẽ "truyền" sức mạnh sinh lý sang cho người dùng. Đây là kiểu suy luận theo hình dáng, tương đồng chứ không dựa trên cơ chế sinh học thực sự nào.
Thêm vào đó, hiệu ứng tâm lý (placebo) cũng đóng vai trò không nhỏ. Khi một người tin tưởng tuyệt đối rằng mình vừa uống "thần dược", tâm lý tự tin tăng lên, bớt lo âu, và điều này có thể khiến họ cảm thấy "sung" hơn thật, nhưng bản chất là do tâm lý, không phải do dược chất trong rượu ngâm mang lại.
2. Góc nhìn khoa học: những thứ này có tác dụng gì thật sự không?
- Sừng tê giác: Thành phần chính là keratin, nó giống hệt móng tay, tóc của con người. Y học hiện đại chưa ghi nhận bất kỳ bằng chứng nào cho thấy keratin có tác dụng cải thiện sinh lý nam giới. Nói cách khác, cắn móng tay của chính mình cũng cho "hiệu quả" tương tự.
- Cao hổ cốt: Bản chất là xương động vật nấu cô đặc, chủ yếu chứa canxi, collagen tốt cho xương khớp ở một mức độ nào đó, nhưng không có cơ sở nào liên quan đến việc cải thiện cương dương hay ham muốn tình dục.
- Ngọc dương, pín các loại: Về lý thuyết, đây là nội tạng chứa một lượng nhỏ hormone sinh dục của con vật. Tuy nhiên, khi qua chế biến (ngâm rượu, nấu chín), lượng hormone này gần như bị phân huỷ hoàn toàn và không đủ để tạo ra tác dụng đáng kể lên cơ thể người.
Nhìn chung, phần lớn "hiệu quả" mà người dùng cảm nhận được đến từ rượu (chất kích thích thần kinh tạm thời) và tâm lý, chứ không đến từ những nguyên liệu động vật quý hiếm kia.
3. Vậy Đông y thì nói gì về những vị thuốc này?
Nhiều bạn hay thắc mắc: "Đông y chẳng phải cũng dùng cao hổ cốt, sừng tê giác, ngọc dương để tăng sinh lý còn gì". Đây là chỗ cần làm rõ, vì thực ra không phải vị nào trong số này cũng "cùng nhóm công dụng" như nhiều người vẫn tưởng.
- Sừng tê giác: Trong y văn cổ truyền, sừng tê giác vị đắng, mặn, tính hàn, được xếp vào nhóm thuốc "thanh nhiệt lương huyết, giải độc, an thần, trấn kinh". Công dụng chính là hạ sốt cao, chống co giật, cầm máu.
- Nói cách khác, bản chất lý luận Đông y của sừng tê giác nghiêng về "hạ hoả", chứ không phải "tráng dương".
- Một vài bài thuốc cổ có nhắc đến "cường dương" như một tác dụng phụ trong danh sách gần 70 công dụng, nhưng đây không phải chỉ định chính, và phần lớn tiếng tăm "kích dục" của sừng tê giác đến từ lời đồn dân gian hơn là cơ sở lý luận gốc.
- Cao hổ cốt:
- Theo lý luận Đông y, cao hổ cốt được xếp vào nhóm có tính "bổ dương, tráng dương", quy vào kinh Can – Thận, tức là trên lý thuyết nó có liên quan đến chuyện sinh lý nam giới.
- Tuy nhiên, công dụng được ghi nhận nhiều và rõ ràng nhất trong y văn cổ vẫn là "mạnh gân cốt, trừ phong thấp, giảm đau nhức xương khớp"
- Phần "tráng dương" chỉ là công dụng bổ trợ cho thể trạng suy nhược nói chung, không phải để điều trị đặc hiệu cho rối loạn cương hay xuất tinh sớm.
- Đáng nói là ngay trong giới Đông y hiện nay, nhiều thầy thuốc cũng thẳng thắn nhìn nhận các loại cao từ hổ, gấu, ngựa "chỉ có tác dụng trừ phong thấp, đau gân giãn cốt chứ không có tác dụng bổ thận tráng dương" như lời đồn thổi vẫn lan truyền.
- Ngọc dương, pín các loại:
- Theo thuyết "dĩ tạng bổ tạng" (lấy tạng bổ tạng) của Y học cổ truyền, ngọc dương, pín được xếp thẳng vào nhóm "ôn thận, bổ thận tráng dương", tức là về mặt lý luận, nó được xây dựng có chủ đích cho đúng mục đích tăng cường sinh lý, chứ không phải suy diễn hay "ăn theo" như hai vị thuốc kể trên.
- Tuy nhiên, ngay cả với vị thuốc "đúng vị" này, hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc rất nhiều vào liều lượng, cách bào chế, và quan trọng nhất là thể trạng của người dùng (thận âm hư hay thận dương hư).
- Nếu dùng sai thể bệnh thì không những không bổ mà còn phản tác dụng.
=> Nếu thực sự muốn dùng các vị thuốc Đông y để hỗ trợ bổ Thận dương đúng nghĩa, y học cổ truyền còn nhiều lựa chọn "chính danh" khác như lộc nhung (nhung hươu), hải mã, tắc kè, dâm dương hoắc, ba kích... chứ cao hổ cốt hay sừng tê giác chưa bao giờ là "vị thuốc chủ lực" cho mục đích này cả. Còn ngọc dương thì tuy đúng nhóm, nhưng cũng cần dùng đúng người, đúng liều mới phát huy tác dụng.
4. Cái giá phải trả không hề rẻ
Đây mới là phần quan trọng nhất mà nhiều người bỏ qua:
- Về sức khỏe: Nhiều loại "cao", "rượu ngâm" không rõ nguồn gốc có thể nhiễm khuẩn, nhiễm độc, hoặc chứa tạp chất nguy hiểm cho gan, thận những cơ quan vốn đã phải "gánh" thêm cồn từ chính rượu ngâm.
- Về pháp lý: Sừng tê giác, cao hổ cốt đến từ động vật hoang dã nguy cấp, việc mua bán, sử dụng là vi phạm pháp luật và các công ước quốc tế về bảo vệ động vật hoang dã.
- Về hiệu quả điều trị thực sự: Nếu bạn đang gặp vấn đề về sinh lý mà chỉ trông chờ vào những "bài thuốc" này, rất có thể bạn đang bỏ lỡ thời điểm vàng để điều trị đúng nguyên nhân khiến tình trạng ngày càng khó cải thiện hơn.
5. Vậy nên làm gì thay vì tin vào lời đồn?
Nếu thực sự đang gặp khó khăn trong chuyện "yêu", cách hiệu quả và an toàn nhất vẫn là tìm đến chuyên gia nam học để tìm đúng nguyên nhân và được tư vấn, điều trị chuẩn y khoa.
Cá nhân mình trong quá trình làm nghề đông y cũng có đôi khi dùng rượu ngâm để sử dụng cho bệnh nhân. Nhưng nó là 1 bài thuốc hơn 20 vị được phối hợp để có tác dụng tăng sinh lý tổng thể, ngâm tối thiểu 3 tháng và liều lượng sử dụng chỉ từ 10 ml đến tối đa 50 ml/ngày và không phải ai cũng có thể sử dụng được, phải tùy theo thể bệnh.
Tóm lại, nếu có bệnh thì nên tìm gặp chuyên gia, đừng nghe “ông hàng xóm” mách nước mà tổn hại sức khoẻ cậu em, chữa lành thành què thì khổ.
Bs Đào Thuỳ Linh