1 chủ đề nghe cũng hơi ngại ngại nhưng chắc không ít người đặt câu hỏi đâu. Hôm nay cùng bs Linh tìm hiểu nhé!
📚 1. Nghiên cứu song sinh: gen đóng góp khoảng bao nhiêu phần trăm?
Cách kinh điển để đánh giá vai trò của di truyền trong y học là nghiên cứu trên các cặp song sinh. Theo tổng hợp từ các nghiên cứu định lượng di truyền học về XTS, ước tính khoảng 30% nguyên nhân gây xuất tinh sớm nguyên phát (lifelong PE) đến từ yếu tố di truyền, phần còn lại đến từ các yếu tố môi trường, tâm lý và hành vi.
Một nghiên cứu quy mô lớn trên các cặp song sinh nam và anh chị em của họ tại Phần Lan (nhóm tác giả Jern và cộng sự) cũng từng ghi nhận bằng chứng cho thấy chức năng xuất tinh có yếu tố di truyền, tức là những người có quan hệ huyết thống gần (song sinh cùng trứng) có xu hướng giống nhau về đặc điểm xuất tinh hơn là các cặp không cùng huyết thống.
🔍 2. "Ứng viên" gen được nghiên cứu nhiều nhất: 5-HTTLPR
Gen được các nhà khoa học chú ý nhiều nhất trong nghiên cứu về XTS là 5-HTTLPR – vùng gen điều hoà của gen vận chuyển serotonin (SLC6A4). Vì serotonin là chất dẫn truyền thần kinh đóng vai trò quan trọng trong việc "phanh" lại phản xạ xuất tinh, nên các nhà khoa học đặt giả thuyết: người mang biến thể gen khiến hoạt động serotonin kém hiệu quả hơn có thể dễ xuất tinh sớm hơn.
Một số nghiên cứu ủng hộ giả thuyết này:
- Nghiên cứu của Janssen và cộng sự (Journal of Sexual Medicine, 2009) trên nam giới Hà Lan bị XTS nguyên phát cho thấy: người mang kiểu gen SS hoặc SL có thời gian xuất tinh (IELT) dài hơn tới 100% và 90% so với người mang kiểu gen LL.
- Nghiên cứu tại Thổ Nhĩ Kỳ (Ozbek và cộng sự, Asian Journal of Andrology, 2009) trên 70 bệnh nhân XTS và 70 người nhóm chứng ghi nhận: tỷ lệ mang kiểu gen SS ở nhóm XTS cao hơn hẳn nhóm chứng (54% so với 28%).
❌ 3. Nhưng không phải nghiên cứu nào cũng đồng thuận
Đây là điểm quan trọng cần biết: không phải mọi nghiên cứu đều tìm thấy mối liên hệ này. Một nghiên cứu quy mô lớn hơn nhiều, thực hiện trên 1.673 nam giới song sinh và anh em của họ tại Phần Lan (đăng trên Archives of Sexual Behavior), lại không tìm thấy mối liên hệ có ý nghĩa thống kê nào giữa gen 5-HTTLPR và tình trạng xuất tinh sớm. Kết quả trái ngược với các nghiên cứu quy mô nhỏ hơn trước đó.
Một bài tổng quan hệ thống kết hợp phân tích gộp (meta-analysis) trên tổng cộng 481 nam giới bị XTS nguyên phát và 466 người nhóm chứng cũng ghi nhận: kết quả giữa các nghiên cứu về gen này vẫn còn khá mâu thuẫn, chưa đủ để đưa ra kết luận thống nhất hoàn toàn.
💡 4. Tóm lại
- Di truyền thực sự có đóng góp vào nguy cơ xuất tinh sớm, đặc biệt là dạng xuất tinh sớm nguyên phát (bị ngay từ lần quan hệ đầu tiên trong đời). Đây là lý do các nhà khoa học vẫn tiếp tục tìm kiếm "gen thủ phạm" cụ thể.
- Tuy nhiên, các nhà khoa học chưa xác định được là có gen đơn lẻ nào chắc chắn là "nguyên nhân" gây XTS. Bằng chứng về gen 5-HTTLPR vẫn còn mâu thuẫn giữa các nghiên cứu.
- XTS là một tình trạng đa yếu tố (multifactorial). Di truyền chỉ là một mảnh ghép, kết hợp cùng yếu tố thần kinh, nội tiết, tâm lý và thói quen hành vi mới tạo nên bức tranh đầy đủ.
👉 Nếu trong gia đình bạn có người từng bị xuất tinh sớm, điều đó có thể góp phần làm tăng nguy cơ của bạn, nhưng không có nghĩa là "định mệnh không thể thay đổi" ạ. Xuất tinh sớm nguyên phát do yếu tố di truyền vẫn hoàn toàn có thể cải thiện được nhờ các phương pháp điều trị hiện nay nên đừng vì nghĩ "chắc do gen rồi" mà bỏ cuộc, hãy đi khám để được tư vấn hướng điều trị phù hợp nhé!
Bs Đào Thuỳ Linh
📣 Cộng đồng Học Chống Đẩy Chuẩn Y Khoa: Nơi tâm sự, chia sẻ, giải đáp mọi thứ về tình yêu, tình dục, sức khoẻ nam khoa, phụ khoa. https://www.facebook.com/groups/hocchongdaychuanykhoaa
📧 Email: bsthuylinh68@gmail.com
🌐 Website: bsdaothuylinh.com
✅Page Bác sĩ Đào Thuỳ Linh: https://www.facebook.com/bacsidaothuylinh68/
📍Địa chỉ: 78 Mặt Hồ Linh Quang, Phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội
Google map: https://maps.app.goo.gl/Ds88pXvPC24eC3k97?g_st=ipc