Nhiều bạn hỏi mình "ngoài bao cao su với thuốc uống hàng ngày ra thì còn cách nào khác không bs?".
Câu trả lời là có rất nhiều lựa chọn khác nhau, mỗi loại phù hợp với từng nhu cầu, giai đoạn cuộc sống riêng. Bài viết này Bs Linh sẽ tổng hợp đầy đủ để các bạn có cái nhìn toàn cảnh, dễ dàng chọn lựa cho phù hợp nhé!
1. Nhóm biện pháp rào chắn (Barrier methods)
- Bao cao su nam: Phổ biến nhất, dễ tiếp cận, hiệu quả khoảng 98% nếu dùng đúng cách. Ưu điểm lớn nhất là vừa tránh thai vừa phòng ngừa bệnh lây qua đường tình dục (STDs).
- Bao cao su nữ: Hiệu quả khoảng 95%, cho phép bạn nữ chủ động hơn trong việc bảo vệ bản thân.
- Màng ngăn âm đạo (diaphragm), mũ chụp cổ tử cung: Đặt vào âm đạo trước khi quan hệ để ngăn tinh trùng vào tử cung, thường dùng kết hợp với thuốc diệt tinh trùng để tăng hiệu quả.
- Thuốc diệt tinh trùng: Đặt hoặc bơm vào âm đạo trước khi quan hệ khoảng 5 phút, chỉ có tác dụng trong khoảng 1 giờ. Tỷ lệ thất bại khi dùng riêng lẻ khá cao (khoảng 10%), nên thường được khuyến khích kết hợp với biện pháp khác.
2. Nhóm biện pháp nội tiết tố (Hormonal methods)
- Thuốc tránh thai hàng ngày: Chứa hormone (estrogen + progestin hoặc chỉ progestin), cần uống đều đặn mỗi ngày, hiệu quả cao nếu tuân thủ đúng giờ giấc.
- Thuốc tiêm tránh thai: Chứa hormone progestin, chỉ cần tiêm một liều duy nhất và có tác dụng trong khoảng 3 tháng.
- Que cấy tránh thai: Cấy dưới da cánh tay, giải phóng hormone từ từ, hiệu quả rất cao (trên 99%) và có tác dụng kéo dài nhiều năm tuỳ loại que.
- Miếng dán tránh thai: Dán lên da, giải phóng hormone qua da, thay miếng mới định kỳ theo hướng dẫn.
- Vòng âm đạo nội tiết: Đặt vào âm đạo, giải phóng hormon tại chỗ, thay định kỳ hàng tháng.
- Thuốc tránh thai khẩn cấp: Dùng sau khi quan hệ không an toàn hoặc biện pháp khác gặp sự cố, không nên dùng thay thế cho biện pháp thường xuyên.
3. Nhóm dụng cụ tử cung (IUD)
- Vòng tránh thai chứa đồng (IUD): Đặt trong tử cung, không chứa hormone, có tác dụng nhiều năm, hiệu quả cao và có thể tháo ra bất cứ lúc nào để có thai trở lại.
- Vòng tránh thai chứa nội tiết (levonorgestrel): Ngoài tác dụng tránh thai, còn phù hợp cho phụ nữ bị đau bụng kinh, rong kinh hoặc lạc nội mạc tử cung.
4. Nhóm biện pháp vĩnh viễn (Triệt sản)
- Triệt sản nữ (thắt/cắt ống dẫn trứng): Ngăn trứng gặp tinh trùng, hiệu quả trên 99%, thường thực hiện trong vòng 7 ngày sau sinh hoặc kết hợp với sinh mổ nếu sản phụ chắc chắn không sinh thêm con.
- Triệt sản nam (thắt ống dẫn tinh): Thủ thuật đơn giản hơn triệt sản nữ, cũng đạt hiệu quả trên 99%, không ảnh hưởng đến khả năng cương cứng hay khoái cảm.
Đây là biện pháp mang tính vĩnh viễn, không thể hồi phục (dù một số trường hợp có thể nối lại nhưng tỷ lệ thành công không chắc chắn), nên cần cân nhắc kỹ trước khi thực hiện.
📚 5. Nhóm biện pháp tự nhiên (Fertility awareness-based methods)
- Tính ngày an toàn theo chu kỳ kinh nguyệt: Tỷ lệ thất bại khá cao (khoảng 20-25%/năm) do khó xác định chính xác ngày rụng trứng.
- Xuất tinh ngoài âm đạo: Phụ thuộc hoàn toàn vào khả năng kiểm soát của bạn nam, tỷ lệ thất bại cũng ở mức đáng kể (khoảng 20%/năm).
- Theo dõi thân nhiệt cơ bản, chất nhầy cổ tử cung: Cần theo dõi kỹ lưỡng, thường kết hợp nhiều dấu hiệu để tăng độ chính xác.
Điểm chung của nhóm này: hiệu quả phụ thuộc rất nhiều vào sự đều đặn của chu kỳ và khả năng theo dõi chính xác, nên tỷ lệ thất bại trong điều kiện thực tế thường cao hơn hẳn so với các nhóm biện pháp khác.
🌿 6. Có "biện pháp tránh thai" theo Đông y không?
Y học cổ truyền không có phương pháp tránh thai đặc hiệu tương đương các biện pháp hiện đại kể trên. Một số quan niệm dân gian về "bài thuốc tránh thai" bằng thảo dược lưu truyền trong dân gian chưa được kiểm chứng về hiệu quả và độ an toàn, nên không được khuyến khích sử dụng thay thế cho các biện pháp đã được khoa học chứng minh.
👉 7. Vậy nên chọn biện pháp nào?
Việc lựa chọn phụ thuộc vào nhiều yếu tố: bạn đã có con hay chưa, có kế hoạch sinh con trong tương lai gần không, tình trạng sức khoẻ, khả năng tuân thủ (uống thuốc đều đặn hay không), và cả việc có cần bảo vệ khỏi STDs hay không (chỉ bao cao su mới làm được điều này). Không có biện pháp nào là "tốt nhất cho tất cả mọi người", đặc biệt là với những người có bệnh lý nền thì vẫn cần trao đổi trực tiếp với bác sĩ để được tư vấn phù hợp với thể trạng và hoàn cảnh cụ thể của bạn nhé!
Bs Đào Thuỳ Linh
📣 Cộng đồng Học Chống Đẩy Chuẩn Y Khoa: Nơi tâm sự, chia sẻ, giải đáp mọi thứ về tình yêu, tình dục, sức khoẻ nam khoa, phụ khoa. https://www.facebook.com/groups/hocchongdaychuanykhoaa
📧 Email: bsthuylinh68@gmail.com
🌐 Website: bsdaothuylinh.com
✅Page Bác sĩ Đào Thuỳ Linh: https://www.facebook.com/bacsidaothuylinh68/
📍Địa chỉ: 78 Mặt Hồ Linh Quang, Phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội
Google map: https://maps.app.goo.gl/Ds88pXvPC24eC3k97?g_st=ipc