"Em vừa hết kinh, hôm nay tụi em lỡ quan hệ không an toàn, có xuất trong. Vậy khả năng có thai cao không bs? Nếu mai em uống thuốc tránh thai khẩn cấp thì có được không ạ?" 😰
Đây là kiểu tin nhắn mình nhận được gần như mỗi ngày. Rất nhiều bạn hoang mang không biết nên tính toán nguy cơ ra sao, có nên uống thuốc khẩn cấp không, uống trễ một chút có còn tác dụng không. Bài viết này Bs Linh sẽ giải đáp chi tiết, dựa trên số liệu y khoa cụ thể để các bạn bớt lo nhé!
📌 1. Vừa hết kinh thì có phải "ngày an toàn" không?
Nhiều bạn nghĩ những ngày ngay sau kỳ kinh là "an toàn tuyệt đối", nhưng thực tế phức tạp hơn vậy. Như mình từng phân tích ở bài về tính ngày an toàn, thời điểm rụng trứng không cố định 100% mà phụ thuộc vào độ dài chu kỳ của từng người, có thể dao động sớm hoặc muộn do stress, thay đổi sinh hoạt...
Với những bạn có chu kỳ ngắn (dưới 26 ngày), thời điểm rụng trứng có thể đến sớm hơn dự kiến, khiến những ngày ngay sau kỳ kinh không còn "an toàn" như tưởng. Thêm vào đó, tinh trùng có thể sống trong cơ thể nữ giới từ 3-5 ngày, nên dù quan hệ trước ngày rụng trứng vài ngày vẫn có khả năng dẫn đến thụ thai.
Nói cách khác: nguy cơ có thai ngay sau kỳ kinh thường thấp hơn so với giữa chu kỳ, nhưng không phải bằng 0%, đặc biệt nếu bạn không nhớ rõ độ dài chu kỳ của mình hoặc chu kỳ không đều.
🔍 2. Vậy có nên uống thuốc tránh thai khẩn cấp không?
Với tình huống "lỡ" quan hệ không an toàn, có xuất tinh trong, câu trả lời an toàn nhất vẫn là: nên uống thuốc tránh thai khẩn cấp, thay vì tự đánh cược vào việc tính ngày. Vì hậu quả nếu tính sai là mang thai ngoài ý muốn, nặng nề hơn nhiều so với chi phí và tác dụng phụ tạm thời của một liều thuốc khẩn cấp.
📚 3. Uống trễ một ngày (không phải ngay lập tức) thì hiệu quả còn bao nhiêu?
Đây là phần nhiều bạn thắc mắc nhất. Với thuốc tránh thai khẩn cấp chứa levonorgestrel (loại phổ biến nhất hiện nay), hiệu quả ngừa thai giảm dần theo thời gian:
- Uống trong vòng 24 giờ đầu: hiệu quả khoảng 90–95%
- Uống trong khoảng 25–48 giờ: hiệu quả giảm còn khoảng 85%
- Uống trong khoảng 49–72 giờ: hiệu quả giảm còn khoảng 58%
- Sau 72 giờ: hiệu quả giảm rất nhiều, một số loại (chứa ulipristal acetate, cần kê đơn) có thể dùng đến 120 giờ nhưng vẫn khuyến cáo dùng càng sớm càng tốt
Vậy nếu hôm nay quan hệ mà để đến hôm sau mới uống, tức trong khoảng 24-48 giờ, thuốc vẫn còn tác dụng, chỉ là hiệu quả giảm nhẹ so với uống ngay lập tức. Về mặt y khoa, đây vẫn nằm trong "cửa sổ vàng" có tác dụng, nhưng nguyên tắc chung luôn là: càng uống sớm, hiệu quả càng cao, không có lý do gì để trì hoãn nếu thuốc đã có sẵn.
❌ 4. Vài lưu ý quan trọng khi dùng thuốc khẩn cấp
- Thuốc hoạt động chủ yếu bằng cách trì hoãn hoặc ngăn rụng trứng. Nếu trứng đã rụng và quá trình thụ tinh, làm tổ đã xảy ra trước khi uống thuốc, thuốc sẽ không còn tác dụng ngăn thai, đây là lý do vì sao "uống càng sớm càng tốt" luôn được nhấn mạnh.
- Không dùng thuốc khẩn cấp như biện pháp tránh thai thường xuyên, khuyến cáo không quá 2 lần/tháng và không quá 3 lần/năm, vì liều hormone cao có thể gây rối loạn kinh nguyệt nếu lạm dụng.
- Một số thuốc khác đang dùng (an thần, thuốc điều trị huyết áp, một số thuốc chống động kinh) có thể làm giảm hiệu quả của thuốc tránh thai khẩn cấp. Bạn nên báo với dược sĩ/bác sĩ nếu bạn đang dùng thuốc điều trị dài hạn.
💡 5. Sau khi uống thuốc rồi thì cần làm gì?
- Theo dõi chu kỳ kinh nguyệt tiếp theo: kinh có thể đến sớm hơn, muộn hơn, hoặc ra ít hơn bình thường do tác động của hormone liều cao, đây là phản ứng thường gặp, không cần quá lo lắng.
- Nếu sau 3-4 tuần mà kinh nguyệt vẫn chưa xuất hiện, nên thử que thử thai hoặc đến cơ sở y tế để kiểm tra chắc chắn.
- Thuốc khẩn cấp không bảo vệ khỏi các bệnh lây qua đường tình dục, nên nếu có yếu tố nguy cơ, vẫn nên cân nhắc tầm soát STD sau đó.
👉 Tóm lại: nếu đã "lỡ" thì đừng chỉ ngồi tính ngày rồi lo lắng suông, uống thuốc tránh thai khẩn cấp càng sớm càng tốt vẫn là lựa chọn an toàn nhất, kể cả khi phải đợi đến hôm sau mới uống được. Nhưng về lâu dài, các biện pháp tránh thai chủ động và đều đặn (bao cao su, thuốc tránh thai hàng ngày...) vẫn luôn là lựa chọn tốt hơn so với việc liên tục phải "chữa cháy" bằng thuốc khẩn cấp nhé!
Bs Đào Thuỳ Linh
📣 Cộng đồng Học Chống Đẩy Chuẩn Y Khoa: Nơi tâm sự, chia sẻ, giải đáp mọi thứ về tình yêu, tình dục, sức khoẻ nam khoa, phụ khoa. https://www.facebook.com/groups/hocchongdaychuanykhoaa
📧 Email: bsthuylinh68@gmail.com
🌐 Website: bsdaothuylinh.com
✅Page Bác sĩ Đào Thuỳ Linh: https://www.facebook.com/bacsidaothuylinh68/
📍Địa chỉ: 78 Mặt Hồ Linh Quang, Phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội
Google map: https://maps.app.goo.gl/Ds88pXvPC24eC3k97?g_st=ipc