Nói đến đông y, ai cũng biết là có phương pháp bắt mạch để chẩn đoán bệnh. Nhưng còn 1 phương pháp chẩn bệnh nữa mà ít người biết là xem lưỡi. Nó cũng quan trọng và độ chính xác không thua gì bắt mạch.
Cá nhân mình thì không giỏi bắt mạch nhưng nghiên cứu rất sâu về xem lưỡi. Ở thời hiện đại khi công nghệ phát triển thì nó lại thành 1 lợi thế. Dù online, bệnh nhân ở xa, thậm chí nước ngoài vẫn được mình tư vấn và điều trị bình thường. Trộm vía, mọi thứ vẫn ổn, bn vẫn khoẻ lên trông thấy. Bài viết này sẽ cho bạn cái nhìn khái quát về phương pháp chẩn bệnh này.
1. Vì sao xem lưỡi quan trọng?
- Lưỡi không chỉ là bộ phận giúp bạn cảm nhận vị ngon mà nó còn là “bản đồ” phản chiếu tình trạng của tạng phủ bên trong, ngũ tạng Tâm Can Tỳ Phế Thận. Lục phủ Đởm (mật), Vị (dạ dày), Tiểu trường (ruột non), Đại trường (ruột già), Bàng quang (bọng đái), và Tam tiêu.
- Trong Đông y, lưỡi được coi là “nơi hội tụ của khí huyết toàn thân”. Bất kỳ rối loạn nào về lục phủ ngũ tạng, khí huyết, đàm thấp, hỏa nhiệt… cũng sẽ hiện ra trên mặt lưỡi.
2. Nhìn lưỡi như thế nào cho đúng?
Khi khám bệnh bằng lưỡi, Bs Linh thường quan sát 4 yếu tố:
- Chất lưỡi (hình dáng, màu sắc, độ chắc,..)
- Rêu lưỡi (có căn hay không, sắc rêu, sự chuyển biến của màu sắc rêu)
- Vị trí bất thường (nứt, chấm đỏ, nổi hạt, viền răng…)
- Cử động của lưỡi (linh hoạt hay chậm, có rung giật không..)
3. Một số tình trạng trên lưỡi để anh em dễ hình dung:
- Lưỡi hồng nhạt, rêu trắng mỏng → cơ thể khỏe, tạng phủ ổn định. Cứ xem lưỡi của mấy cậu thanh niên mới lớn thì sẽ thấy.
- Lưỡi đỏ, rêu vàng dày → nhiệt tích, thường gặp ở người hay nổi cáu, táo bón, nhiệt miệng.
- Lưỡi nhợt, rêu trắng dày, có dấu răng → tỳ hư, kém hấp thu, dễ mệt, ăn không tiêu, bụng ấm ách.
- Lưỡi đỏ đầu, chấm đỏ, rêu ít hoặc bong rêu → tâm hỏa vượng, mất ngủ, hồi hộp, mộng tinh.
- Lưỡi tím sẫm, có điểm ứ huyết → ứ trệ huyết mạch, thường gặp ở người có bệnh mạn tính, đau nhức kéo dài, sinh lý suy giảm.
![]()
Lưỡi đỏ, rêu vàng dày
4. Xem lưỡi có thể biết yếu sinh lý?
Câu trả lời là: có thể. Người bị rối loạn cương, xuất tinh sớm, suy giảm ham muốn… thường có lưỡi thuộc các dạng:
- Nhạt màu, rêu trắng dày → Tỳ Thận dương hư, Thận khí hư thể bệnh này hay gặp nhất. Bên dưới mình có để link bài viết về thể bệnh này.
- Đỏ ít rêu, lưỡi khô → Âm hư nội nhiệt, nhiệt thiêu đốt tinh tuỷ nên sinh dục không được nuôi dưỡng, máu huyết không về dưỡng vật.
- Tím nhạt, nổi điểm ứ → Huyết ứ, khí trệ do ngồi nhiều, ít vận động khí huyết không được lưu thông, đặc điểm là có thêm những triệu chứng đau mỏi cơ xương khớp ở 1 số điểm trên toàn thân.
![]()
Lưỡi nhạt màu, rêu trắng dày do Tỳ Thận dương hư
5. Tự xem lưỡi ở nhà như thế nào?
- Sáng sớm, bạn vừa ngủ dậy chưa đánh răng, chưa ăn uống gì.
- Dùng ánh sáng tự nhiên (đứng gần cửa sổ hoặc dưới đèn trắng).
- Thè lưỡi vừa phải, nhìn rõ gốc lưỡi.
- Chụp ảnh rõ nét, tốt nhất là quay video để bs có thể xem được các góc độ khác và gửi cho bác sĩ nha.
Chẩn đoán bằng lưỡi giúp bác sĩ không chỉ biết bạn đang gặp rối loạn sinh lý gì mà còn hiểu gốc bệnh bên trong để lên phác đồ phù hợp.
Link bài viết 91% Người yếu sinh lý do Thận khí hư: https://bsdaothuylinh.com/91-nguoi-yeu-sinh-ly-do-than-khi-hu
Bs Đào Thuỳ Linh
📣 Cộng đồng Học Chống Đẩy Chuẩn Y Khoa: Nơi tâm sự, chia sẻ, giải đáp mọi thứ về tình yêu, tình dục, sức khoẻ nam khoa, phụ khoa. https://www.facebook.com/groups/hocchongdaychuanykhoaa
📧 Email: bsthuylinh68@gmail.com
🌐 Website: bsdaothuylinh.com
✅Page Bác sĩ Đào Thuỳ Linh: https://www.facebook.com/bacsidaothuylinh68/
📍Địa chỉ: 78 Mặt Hồ Linh Quang, Phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội
Google map: https://maps.app.goo.gl/Ds88pXvPC24eC3k97?g_st=ipc
