Nhiều người chỉ biết đến "mãn kinh" ở phụ nữ, ít ai biết rằng đàn ông cũng có một giai đoạn tương tự, gọi là "mãn dục nam". Khác với mãn kinh (thường xảy ra khá đột ngột), mãn dục nam diễn ra âm thầm, từ từ, khiến nhiều người không nhận ra mình đang trải qua giai đoạn này cho đến khi các triệu chứng đã khá rõ rệt. Bài viết này Bs Linh sẽ giải thích chi tiết nhé!
📌 1. Testosterone giảm theo tuổi như thế nào?
Nồng độ testosterone ở nam giới đạt đỉnh vào khoảng tuổi 25–30, sau đó bắt đầu giảm dần một cách tự nhiên từ sau tuổi 30, với tốc độ trung bình khoảng 1–2% mỗi năm. Đây không phải là một cú "rơi" đột ngột như mãn kinh ở nữ, mà là quá trình suy giảm âm thầm, tích luỹ dần qua nhiều năm.
Vì tốc độ giảm khá chậm, hầu hết nam giới không nhận ra triệu chứng rõ ràng cho đến độ tuổi 40–50, khi mức suy giảm tích luỹ đã đủ lớn để gây ảnh hưởng thực sự. Đến khoảng 50 tuổi, nhiều người đã mất khoảng 20–30% lượng testosterone so với thời kỳ đỉnh cao, và đến tuổi 40-50 nồng độ có thể chỉ còn khoảng 40-60% mức đỉnh.
🔍 2. "Mãn dục nam" được định nghĩa y khoa chính xác là gì?
Mãn dục nam, hay còn gọi là suy sinh dục nam khởi phát muộn (Late-Onset Hypogonadism – LOH) hoặc "andropause", là tình trạng suy giảm testosterone liên quan đến tuổi tác, đi kèm với các triệu chứng lâm sàng rõ rệt, tức là không chỉ đơn thuần nồng độ hormone thấp trên xét nghiệm, mà còn phải có biểu hiện thực sự ảnh hưởng đến sức khoẻ và chất lượng sống.
Các triệu chứng thường gặp bao gồm: giảm ham muốn tùng dịch, giảm độ cương cứng (kể cả chào cờ buổi sáng), mệt mỏi, giảm năng suất lao động, buồn ngủ sau ăn, rối loạn giấc ngủ, giảm khối cơ, tăng mỡ, thậm chí thay đổi tâm trạng.
📚 3. Nghiên cứu nói gì về tỷ lệ mắc?
- Một nghiên cứu tại Mỹ trên nam giới từ 45 tuổi trở lên đến khám tại các cơ sở chăm sóc ban đầu ghi nhận tỷ lệ suy sinh dục ở nhóm tuổi này lên tới 38,7%.
- Theo Massachusetts Male Aging Study, một trong những nghiên cứu quy mô lớn nhất thế giới về sức khoẻ nam giới, tỷ lệ rối loạn cương dương (một hệ quả thường gặp của suy giảm testosterone) ở nam giới 40-70 tuổi lên đến 52%, trong đó nhóm 40-49 tuổi có tỷ lệ mắc mới khoảng 12,4 ca trên 1.000 người mỗi năm.
- Tại Việt Nam, một nghiên cứu trên 1.104 nam giới đến khám tại Khoa Nam học và Y học giới tính, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội ghi nhận tỷ lệ suy giảm testosterone chung là 24,5%, và nhóm nam giới trên 35 tuổi có nguy cơ suy giảm testosterone cao gấp 3,43 lần so với nhóm trẻ tuổi hơn.
❌ 4. Không phải cứ lớn tuổi là "mãn dục"
Một điểm quan trọng cần lưu ý: không phải nam giới lớn tuổi nào cũng bị suy giảm testosterone đủ để gây triệu chứng. Trên thực tế, ở nam giới lớn tuổi khỏe mạnh, testosterone thường giảm rất ít cho đến tận tuổi 80, và yếu tố tuổi tác đơn thuần đóng góp tỷ lệ khá thấp vào tình trạng suy sinh dục ở nhóm tuổi này.
Nói cách khác, ngoài tuổi tác, các yếu tố khác như béo phì, rối loạn mỡ máu, stress kéo dài, thiếu ngủ, ít vận động... đóng vai trò không kém phần quan trọng, thậm chí là yếu tố có thể can thiệp được nhiều hơn so với bản thân tuổi tác. Đây cũng là lý do vì sao hai người cùng tuổi có thể có tình trạng testosterone rất khác nhau.
💡 5. Vậy khi nào cần đi khám?
Nếu bạn ở độ tuổi trung niên và nhận thấy các dấu hiệu như giảm ham muốn rõ rệt, khó cương cứng, mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân, giảm khối cơ dù vẫn tập luyện, hoặc thay đổi tâm trạng bất thường thì đây là lúc nên đi khám để được xét nghiệm nồng độ testosterone và đánh giá đầy đủ, thay vì chỉ nghĩ đơn giản "chắc do già rồi" và chấp nhận sống chung với nó.
👉 Mãn dục nam là một quá trình tự nhiên không thể tránh khỏi hoàn toàn, nhưng tốc độ và mức độ ảnh hưởng của nó lại phụ thuộc khá nhiều vào lối sống của chính bạn. Hiểu đúng về giai đoạn này sẽ giúp bạn chủ động hơn, thay vì âm thầm chịu đựng những thay đổi mà mình không hiểu rõ nguyên nhân nhé!
Bs Đào Thuỳ Linh
📣 Cộng đồng Học Chống Đẩy Chuẩn Y Khoa: Nơi tâm sự, chia sẻ, giải đáp mọi thứ về tình yêu, tình dục, sức khoẻ nam khoa, phụ khoa. https://www.facebook.com/groups/hocchongdaychuanykhoaa
📧 Email: bsthuylinh68@gmail.com
🌐 Website: bsdaothuylinh.com
✅Page Bác sĩ Đào Thuỳ Linh: https://www.facebook.com/bacsidaothuylinh68/
📍Địa chỉ: 78 Mặt Hồ Linh Quang, Phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội
Google map: https://maps.app.goo.gl/Ds88pXvPC24eC3k97?g_st=ipc